Рукнлар
Иқтисодиёт
Ижтимоий ҳаёт
Деҳқон ва замин
Маънавият ва марифат
Аёл ва жамият
Экология
Ёшлар олами
Адабиёт ва санъат
Фан ва техника
Тиббиёт
Бухоро ва жаҳон
Оила даврасида
Инсон ва конун
Спорт хабарлари
Фонд лойиҳаси
Реклама
Об-ҳаво
Ҳамкорлар



Оила даврасида

Пластик карточка — вақт ва қулайликни қадрловчилар учун!

Маълумки, республикамиз мустақилликка эришган илк кунларданоқ мамлакатда иқтисодиётни тубдан ислоҳ қилиш ва уни ривожланган давлатлар қаторига қўшишга катта эътибор қаратилди. Айниқса, Ўзбекис¬тон Республикасининг Биринчи Президенти Ислом Каримов томонидан илгари сурилган "Ислоҳот—ислоҳот учун эмас, инсон учун" деган ғоя замирида замонавий давлатчилик асосларини яратишга киришилди. Шу аснода, тараққиётнинг "ўзбек модели" ишлаб чиқилди ва республикамизни ривожлантиришга кенг татбиқ қилина бошланди.

Ўша йилларда иқтисодиётни ислоҳ қилиш ва ривожлантиришда банк тизимининг изчил ривожланишига эришиш устувор вазифа бўлиб турарди. 1994 йил 1 июлда миллий валютамиз сўмнинг муомалага киритилгани банк тизимининг, умуман олганда, Ўзбекистон Республикаси иқтисодиё¬тининг шаклланишида муҳим аҳамият касб этди.

Айни шу вақтдан бошлаб, республикада миллий валютанинг барқарорлигини таъминлаш, қатъий пул-кредит сиёсатини юритиш ҳамда самарали тўлов тизимини яратишга кенг эътибор қаратилди.

Хусусан, пул муомаласи банк-молия тизимининг қон томири бўлгани боис, республикада мустақиллигимизнинг ўтган 25 йили мобайнида биргина банкдан ташқари айланмани қисқартириш, нақд пулсиз ҳисоб-китобларнинг замонавий тури—пластик карточкалар билан ҳисоб-китоблар тизимини ривожлантириш борасида 40 га яқин қонун ва қонун ости ҳужжатлар қабул қилинди.

Иқтисодий ривожланган мамлакатлар тажрибаси пул муомаласини такомиллаштиришда ҳисоб-китобларни пластик карточкалар орқали амалга ошириш афзаллигини кўрсатмоқда. Хусусан, Канадада ўтказилган сўровлар натижасида 90 фоиз аҳоли ¬пластик карточкалардан фойдаланиш қулайлигини таъкидлаган. Шимолий Америка ва Европа, Австралия ва қатор Осиё мамлакатларида пластик карточкалар инфратузилмасини кенгайтириш ҳисобига муомаладаги нақд пулларни камайтириш сиёсати юритилмоқда.

Ўзбекистон Республикаси Президенти ва Вазирлар Маҳкамасининг пластик карточкалар асосида ҳисоб-китоблар тизимини янада ривожлантиришга доир қарорлари талабларининг бажарилиши ҳамда аҳолига пластик карточкалардан фойдаланган ҳолда янада қулай шарт-шароитлар яратилиши борасида муайян ишлар амалга оширилмоқда.

Хусусан, 2016 йилнинг 1 мартидан Марказий банк ва Банклар Ассоциацияси томонидан "Банклараро чакана тўлов тизимида мижозларга хизмат кўрсатишда "сўм" плас¬тик карточкалари орқали ҳисоб-китоб¬ларни амалга оширишда банк ва нобанк кредит ташкилотлари томонидан амал қилиниши лозим бўлган" янги тарифлар режаси тасдиқланди.

Ушбу янги тарифлар режасига мувофиқ:

— пластик карточкалардаги қолдиқ маблағларга Марказий банкнинг қайта молиялаш ставкасидан кам бўлмаган миқдорда, яъни камида йиллик 9 фоиз миқдорида қўшимча даромад тўланиши;

— жисмоний шахслар пластик карточкаларининг (иш ҳақи, пенсия, нафақа, стипендия ва оилавий карточкалар) фойдаланиш муддати тугаганда қайта эмиссия қилишда (алмаштиришда) банк хизмат ҳақи ундирилмаслиги;

— банк эмитентидан қатъи назар, жисмоний шахснинг пластик карточкасидаги маблағларни бошқа бир жисмоний шахс пластик карточкасига ўтказилганда ёки кирим қилинганда банк хизмат ҳақи ундирилмаслиги;

— юридик шахс ва якка тартибдаги тадбиркор учун корпоратив пластик карточкани эмиссия қилишда 5 еврогача (Марказий банк курси бўйича) банк хизмат ҳақи ундирилиши;

— Тўлов терминалларидан фойдаланганлик учун якка тартибдаги тадбиркор 5 евро, юридик шахс 10 евро (Марказий банк курси бўйича) миқдорида ижара ҳақи тўланиши белгилаб қўйилди.

Ушбу яратилган имтиёз ва қулайликлар ҳам пластик карточкалар билан ҳисоб-китоб¬лар тизимини янада жадал ривожланишга ва аҳолига кенг кўламли қулайликлар яратишга хизмат қилмоқда. Хусусан, пластик карточкалардан фойдаланувчилар сони вилоятда ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 19 фоизга ёки 179 924 донага ва ўрнатилган терминаллар сони эса 30 фоизга ёки 3337 донага кўпайди. Аҳолига қулайликлар яратиш учун тижорат банклари томонидан ўз-ўзига хизмат кўрсатувчи "Инфокиоск"¬лар сони ўтган йилга нисбатан қарийб икки баробарга ошди.

Бугунги кунда пластик карточкадан фойдаланиш, энг аввало, сизнинг маблағларингизни ишончли, хавфсиз сақлаб ҳамда кўпайтириб, кундалик эҳтиёж ва бошқа пуллик ҳисоб-китоблар учун тўловлар амалга оширилишини таъминлайди.

Шунингдек, пластик карточкалар воситасидаги ҳисоб-китоблар тизимини янада кенгайтириш орқали банкдан ташқари айланмани қисқартиришга, солиқларни тўлашдан қочишга барҳам бериш йўли билан бюджетга тушадиган тушумлар ҳажмининг сезиларли ошишига ҳамда пенсия, бюджет ва нафақа тўловларини ўз вақтида молиялаштирилишига ва тўланишига эришилади.

Ҳозирги кунда муомалада кенг қўлланилаётган, "On-line" режимида ишлайдиган пластик карточкалар қуйидаги афзалликларга эга:

— пластик карточкага пул маблағларини юклаш (загрузка қилиш) зарур эмас, пул маблағлари автоматик тарзда пластик карточкага келиб тушади;

— пластик карточка орқали амалга оширилган операциялар ва қолдиқ маблағ тўғрисидаги маълумотлардан СМС ёрдамида хабардор бўлиш имконияти мавжуд.

Бундан ташқари, бугунги кунда қуйидаги замонавий хизматлар ривожланиб бормоқда.

Хусусан, "Payme" тўлов тизимидир. Ушбу тизим пластик карточкалар ичидаги маблағларни бошқа пластик карточкаларга исталган вақтда банк хизматидан фойдаланмасдан осонлик билан ўтказилишини таъминлайди. Бугунги кунда аксарият тижорат банкларида ушбу тизим ишлаши жорий қилинган.

Шунингдек, Марказий банк ҳамда Давлат солиқ қўмитаси ҳамкорлигида "Клик" тизими орқали солиқларни тўлаш имконини берувчи лойиҳа ишлаб чиқилган бўлиб, пластик карточка эгалари ўз мобил телефонларидан солиқларни ишдан чалғимаган ҳолда ва исталган пайтда тўлашмоқда. Таъкидлаб ўтиш лозимки, бугунги кунда тўловларни пластик карточкалар орқали амалга оширишда савдо қоидаларининг бузилиши, яъни устама қўйиб сотиш ёки асоссиз равишда бош тортиш ҳолатлари ҳалигача учрайди.

Шу сабабли пластик карточкалар билан ҳисоб-китобларни амалга оширишда хўжалик субъектлари томонидан савдо қоидалари бузилганда, ҳуқуқингиз поймол бўлишига йўл қўйманг! Зудлик билан вилоят давлат солиқ бошқармасининг 221-26-89 рақамли "Ишонч телефони" га мурожаат қилинг!

Тўловларни нақд пулда амалга оширганда, харид чекини талаб қилишни унутманг! Бу орқали Ўзбекистон Республикасининг "Истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида"ги Қонуни 13-моддасига мувофиқ сиз харид қилган товарнинг муддати ўтган ёки у сифатсиз чиқса, қайтариб бериш имкониятига эга бўласиз.

Шунингдек, ушбу маблағлар тўлиғича банк кассаларига келиб тушишига, пенсия ва иш ҳақи тўловларининг ўз вақтида тўланишига, банкдан ташқари айланманинг қисқартирилишига, бюджетга солиқ тушум¬ларининг кўпайишига ва барча турдаги -(айниқса, бюджет, пенсия, нафақа) тўловларининг ўз вақтида молиялаштирилишига ҳамда тўланишига олиб келади.

Фазлиддин АСРОРОВ, Ўзбекистон Республикаси Марказий банки вилоят бошқармаси пластик карточкалар тизимини мониторинг ва таҳлил қилиш бўлими бошлиғи.

:: орқага № 92, 09.11.2016


Нашр ҳақида
Обуна
Мулоқот
Архив






  Copyright © 2007 — 2017 Бухоронома  
Сайт Ўзбекистон мустақил босма ОАВни ва ахборот агентликлариниқўллаб-қувватлаш  
ва ривожлантириш жамоат фонди кўмагида яратилди. Дизайн ва дастурлаш SAIPRO компанияси томонидан амалга оширилди.